Arama Motorları Nasıl Çalışır? Gelin Öğrenelim
İçindekiler
Arama motorları, web tarayıcılarını kullanarak milyarlarca sayfayı tarayarak çalışır. Örümcekler veya botlar olarak da bilinen tarayıcılar, web’de gezinir ve yeni sayfalar bulmak için bağlantıları takip eder. Bu sayfalar daha sonra arama motorlarının sonuçları aldığı bir dizine eklenir.
SEO yapıyorsanız, arama motorlarının nasıl çalıştığını anlamak çok önemlidir. Ne de olsa, nasıl çalıştığını bilmediğiniz bir şeyi optimize etmek zordur.
Bu kılavuzda öğreneceğiniz şey bu.
Arama motoru temelleri
Arama motorlarının ne olduğunu, neden var olduklarını ve nasıl para kazandırdıklarını keşfederek başlayalım.
Arama motorları nedir?
Arama motorları, web içeriğinin aranabilir veritabanlarıdır. İki ana bölümden oluşurlar:
- Arama dizini: Web sayfaları hakkında bilgi içeren dijital bir kitaplık denebilir.
- Arama Algoritmaları: Arama dizininden eşleşen sonuçlarla görevlendirilmiş bilgisayar program(lar)ı denebilir.
Arama motorlarının amacı nedir?
Her arama motoru, kullanıcılar için en iyi, en alakalı sonuçları sağlamayı amaçlar. Kısmen bu şekilde pazar payı kazanmaktadırlar.
Arama motorları nasıl para kazanır?
Arama motorlarında iki tür arama sonucu vardır:
- Arama dizininden organik sonuçlar: Burada olmak için ödeme yapamazsınız.
- Reklamverenlerden ücretli sonuçlar: Burada olmak için ödeme yapabilirsiniz.
Birisi ücretli bir arama sonucunu her tıkladığında, reklamveren arama motoruna ödeme yapar. Bu, tıklama başına ödeme (PPC) reklamcılığı olarak bilinir ve bu nedenle pazar payı önemlidir. Daha fazla kullanıcı, daha fazla reklam tıklaması ve daha fazla gelir anlamına gelir.
Arama motorları dizinlerini nasıl oluşturur?
Her arama motorunun bir arama dizini oluşturmak için kendi süreci vardır. Aşağıda, Google’ın kullandığı işlemin basitleştirilmiş bir versiyonu bulunmaktadır.
Detaylara inecek olursak;
URL’ler
Her şey bilinen bir URL listesiyle başlar. Google bunları birçok şekilde keşfeder, ancak en yaygın üç tanesi şunlardır:
- Geri bağlantılar: Google’ın yüz milyarlarca web sayfasından oluşan bir dizini vardır. Birisi bilinen bir sayfadan yeni bir sayfaya bağlantı verirse Google o sayfayı oradan bulabilir.
- Site haritaları: Site haritaları Google’a sitenizde hangi sayfaların ve dosyaların önemli olduğunu düşündüğünüzü söyler.
- URL gönderimleri: Google, site sahiplerinin Google Search Console‘da tek tek URL’lerin taranmasını istemesine izin verir.
Crawling
Tarama veya örümcek de denilen crawler, bir bilgisayar botunun bilinen URL’leri ziyaret ettiği ve indirdiği yerdir. Google’ın tarayıcısı Googlebot’tur.
İşleme ve oluşturma
İşleme, Google’ın taranan sayfalardan önemli bilgileri anlamak ve çıkarmak için çalıştığı yerdir. Bunu yapmak için, kullanıcılara nasıl göründüğünü anlamak için sayfanın kodunu çalıştırdığı sayfayı oluşturması gerekir. Google dışında hiç kimse bu süreçle ilgili her ayrıntıyı bilmiyor. Ama önemli değil. Gerçekten bilmemiz gereken tek şey, bağlantıların çıkarılmasını ve indeksleme için içeriğin saklanmasını içerdiğidir.
Dizin (İndexleme)
İndeksleme, taranan sayfalardan işlenen bilgilerin arama indeksine eklendiği yerdir. Arama dizini, bir arama motoru kullandığınızda aradığınız şeydir. Bu nedenle Google ve Bing gibi büyük arama motorlarında indekslenmek çok önemlidir. Dizinde bulunmadığınız sürece kullanıcılar sizi bulamaz.
Bunları Biliyor Muydunuz?
2023 Ocak yılında yapılan araştırmalara göre Google, arama motoru pazarının %91,43’üne sahiptir. Çoğu kişinin kullandığı arama motorlarından daha fazla trafik gönderebilir.
Arama motorları sayfaları nasıl ve neye göre sıralar?
İçeriği keşfetmek, taramak ve dizine eklemek bulmacanın yalnızca ilk bölümünü oluşturur. Arama motorları ayrıca, bir kullanıcı bir arama yaptığında eşleşen sonuçları sıralamak için bir yola ihtiyaç duyar. Bu, arama algoritmalarının işidir.
Arama algoritmaları nelerdir?
Arama algoritmaları, dizindeki ilgili sonuçları eşleştiren ve sıralayan formüllerdir. Google, algoritmalarında birçok faktör kullanır.
Anahtar Google sıralama faktörleri
Google açıklamadığı için kimse her Google sıralama faktörünü bilemez. Ama bazı önemli olanları biliyoruz. Bunlardan birkaçına bakalım.
Backlinkler
Geri bağlantılar, bir web sitesindeki bir sayfadan diğerine verilen bağlantılardır. Google’ın en güçlü sıralama faktörlerinden biridir. Muhtemelen bu nedenle, bir milyardan fazla sayfayı kapsayan çalışmamızda, etki alanlarını birbirine bağlama ile organik trafik arasında güçlü bir ilişki gördük.
Yine de her şey miktarla ilgili değil. Kalite de önemlidir. Birkaç yüksek kaliteli geri bağlantıya sahip sayfalar, genellikle çok sayıda düşük kaliteli geri bağlantıya sahip sayfalardan daha iyi performans gösterir.
Alaka Düzeyi
Alaka düzeyi, belirli bir sonucun araştırmacı için yararlılığıdır. Google’ın bunu belirlemenin birçok yolu vardır. En temel düzeyde, arama sorgusuyla aynı anahtar kelimeleri içeren sayfaları arar. Ayrıca, başkalarının sonucu faydalı bulup bulmadığını görmek için etkileşim verilerine de bakar.
Sayfa Tazeliği
Yenilik, sorguya bağlı bir sıralama faktörüdür. Yeni sonuçlar gerektiren aramalar için daha güçlüdür. Bu nedenle mesela, “Sakarya Web Tasarım” için yakın zamanda yayınlanan en iyi sonucu görüyorsunuz.
Sayfa Hızı
Sayfa hızı, masaüstü ve mobilde bir sıralama faktörüdür. Ancak bu, olumlu bir faktörden çok olumsuz bir sıralama faktörüdür. Bunun nedeni, ışık hızında sayfaları olumlu etkilemektense en yavaş sayfaları olumsuz etkilemesidir.
Mobil Uyumluluk
Mobil uyumluluk, Google’ın 2019’da mobil öncelikli dizine eklemeye geçişinden bu yana mobil ve masaüstünde bir sıralama faktörü olmuştur.
Arama motorları sonuçları nasıl kişiselleştirir?
Google, arama sonuçlarını her kullanıcı için uyarlar. Bunu yapmak için konumunuz, diliniz ve arama geçmişiniz gibi bilgileri kullanır. Bu şeylere daha yakından bakalım.
Konum
Google, yerel amaçlı aramaların sonuçlarını kişiselleştirmek için konumunuzu kullanır. Bu nedenle “Web Tasarım Ajansları” için tüm sonuçlar öncelikli olarak yerel ajanslardan alınmıştır. Google, web tasarım hizmeti almanız için Japonya’yı tercih etmeyeceğinizi biliyor.
Dil
Google, Türkçe sonuçları İspanyol kullanıcılara göstermenin bir anlamı olmadığını biliyor. Bu nedenle, içeriğin yerelleştirilmiş sürümlerini (varsa) farklı dilleri konuşan kullanıcılara göre sıralar.
Arama Geçmişi
Google, size daha kişiselleştirilmiş bir arama deneyimi sunmak için yaptığınız şeyleri ve gittiğiniz yerleri kaydeder. Bunu devre dışı bırakabilirsiniz, ancak çoğu insan muhtemelen bunu yapmaz.
Arama Motorlarının Çalışma Şekli Hakkında Neler Öğrendik?
- Bir arama motoru iki ana bölümden oluşur: dizin ve algoritmalar.
- Dizinini oluşturmak için bilinen sayfaları tarar ve yenilerini bulmak için bağlantıları takip eder.
- Arama algoritmalarının amacı, en iyi, en alakalı sonuçları döndürmektir.
- Arama sonucu kalitesi, pazar payı oluşturmak için önemlidir.
- Organik sonuçlar için Google’ın tüm sıralama faktörlerini kimse bilmiyor.
- Anahtar sıralama faktörleri arasında geri bağlantılar, alaka düzeyi ve tazelik bulunur.
- Google, sonuçlarını konumunuza, dilinize ve arama geçmişinize göre kişiselleştirir.

